انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها
در دنیای حمل و نقل بین المللی، شناخت انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها، کلید انتخاب درست و کاهش هزینه ها است. انتخاب کانتینر درست، نه تنها امنیت کالا را تضمین می کند بلکه بر هزینه حمل کانتینر و سرعت جابجایی تأثیر مستقیم دارد. شرکت حمل و نقل بین المللی هنگام برنامه ریزی برای حمل دریایی کالا یا حمل دریایی، باید بداند کدام نوع کانتینر با نیازهای مشتری سازگارتر است. امروزه نمایندگی کشتیرانی و شرکت کشتیرانی برای پاسخ به نیازهای متنوع مشتریان، انواع مختلفی از کانتینر را در اختیار دارند. از کانتینرهای عمومی گرفته تا مدل های یخچالی یا تاشو، هر کدام کاربرد مشخصی دارند. در این مقاله، علاوه بر معرفی پرکاربردترین انواع کانتینر در حمل و نقل، به بررسی ابعاد کانتینرهای رایج مانند کانتینر ۲۰ فوت و ۴۰ فوت نیز خواهیم پرداخت.
انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها
انتخاب کانتینر مناسب یکی از مراحل حساس در حمل و نقل کانتینری است. انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها به گونهای طراحی شدهاند که متناسب با نوع بار، روش جابجایی و مقصد، بهترین عملکرد را ارائه دهند. به عنوان نمونه، شرکت حملونقل بینالمللی هنگام برنامهریزی برای حمل دریایی باید تشخیص دهد کدام نوع کانتینر بیشترین تناسب را با نیاز مشتری دارد. همین موضوع در حمل زمینی یا حمل ریلی نیز مطرح است؛ چراکه انواع کانتینر در حمل و نقل و ابعاد کانتینر و ویژگیهای ساختاری آن میتواند بر سهولت بارگیری و تخلیه اثر بگذارد. در صنعت حمل و نقل بین المللی هوایی و دریایی، کانتینرها به دستههای گوناگون تقسیم میشوند. در ادامه هر نوع کانتینر را بهصورت جداگانه بررسی خواهیم کرد.
کانتینر عمومی (General Purpose Containers)
کانتینر عمومی یا همان Dry Container پرکاربردترین نوع کانتینر در جهان است. این مدل به گونهای طراحی شده که بتواند بیشتر کالاهای خشک و غیرحساس را جابجا کند. این نوع کانتینر برای کالاهایی مانند:
- تجهیزات صنعتی
- لوازم خانگی
- محصولات خردهفروشی
- مواد اولیه غیرشکننده
بسیار مناسب است. مزیت بزرگ کانتینر عمومی این است که به راحتی در حمل زمینی، حمل ریلی، حمل دریایی و حتی در حمل ترکیبی مورد استفاده قرار میگیرد. بسیاری از شرکتهای کارگو و نمایندگی کشتیرانی نیز از این نوع کانتینر برای فریت بار هم استفاده میکنند، چرا که دسترسی گسترده و هزینه حمل کانتینر نسبتاً پایینتری دارد.
البته محدودیتهایی هم وجود دارد. اگر محموله نیاز به شرایط خاص دمایی یا محافظت ویژه داشته باشد، کانتینر عمومی انتخاب مناسبی نخواهد بود.
کانتینر تاشو یا تخت (Flat Rack Containers)
کانتینر تاشو یا تخت (Flat Rack Container) یکی از انواع تخصصی کانتینرها است که بیشتر برای بارهای سنگین و خارج از ابعاد استاندارد استفاده میشود. این نوع کانتینر دیوارههای جانبی ندارد و معمولاً فقط دو دیواره انتهایی دارد که بعضی اوقات قابل تا شدن هستند. همین ویژگی باعث میشود بارهایی مانند ماشینآلات سنگین، تجهیزات صنعتی، یا حتی قایقها بهراحتی روی آن قرار گیرند.
شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی معمولاً از کانتینر تخت زمانی استفاده میکند که بار از نظر عرض یا ارتفاع فراتر از محدوده کانتینرهای استاندارد باشد. در چنین شرایطی، این نوع کانتینر علاوه بر ایمنی بیشتر، سرعت بارگیری و تخلیه را نیز بالا میبرد. اهمیت آن زمانی مشخص میشود که در میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها، تنها کانتینر تخت توانایی جابجایی محمولههای خاص صنعتی و پروژهای را داشته باشد. به همین دلیل بسیاری از تجهیزات بزرگ و سنگین صرفاً با این مدل منتقل میشوند.
مزایای کانتینر تخت:
- انعطافپذیری بالا در حمل بارهای سنگین و حجیم
- قابلیت استفاده در حمل ترکیبی (دریایی، زمینی و ریلی)
- مناسب برای شرکتهای کارگو و حمل بار زمینی در پروژههای ساختمانی یا صنعتی
البته هزینه حمل کانتینر تخت معمولاً بیشتر از کانتینر عمومی است، چون ظرفیت بارگیری ویژهای دارد.
کانتینر رو باز (Open Top Containers)
کانتینر رو باز یا Open Top Container یکی از انواع کاربردی کانتینرهاست که برای بارهایی طراحی شده که امکان بارگیری از قسمت بالا راحتتر از بارگیری از درب جلویی یا کناری است. سقف این کانتینرها بهصورت کامل باز میشود و معمولاً با یک پوشش برزنتی یا فلزی محافظت میشوند. به همین دلیل برای بارهایی که از نظر ارتفاع غیر استاندارد هستند یا نیاز به بارگیری با جرثقیل دارند، گزینهای ایدهآل محسوب میشوند. شرکت حمل و نقل بین المللی و شرکت کشتیرانی در پروژههای بزرگ باربری دریایی، بهخصوص برای کالاهایی مثل:
- ماشینآلات سنگین
- الوار و تیرآهن
- تجهیزات صنعتی با ارتفاع بلند
- مواد خام حجیم
از کانتینر رو باز استفاده میکنند. این مدل بخشی از انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها به شمار میآید و به حمل ترکیبی هم کمک میکند، چون بهراحتی میتوان آن را در حمل بار زمینی یا حمل ریلی به مقصد نهایی منتقل کرد.
مزایای استفاده از این نوع کانتینر شامل:
- بارگیری و تخلیه آسان با جرثقیل
- انعطافپذیری در حمل کالاهای مرتفع یا سنگین
- کاربرد وسیع در پروژههای ساختمانی و صنعتی
البته هزینه حمل کانتینر رو باز معمولاً بالاتر است، چرا که ظرفیت خاصی دارد و نیاز به مراقبت بیشتری در طول مسیر دارد.
کانتینرهای دو در (Double Door Containers)
کانتینرهای دو در یا Double Door Containers از هر دو طرف دارای درب هستند و این ویژگی باعث میشود بارگیری و تخلیه کالا بسیار سریعتر و آسانتر انجام شود. این طراحی بهویژه برای کالاهایی که نیاز به دسترسی مستقیم دارند یا باید از هر دو سمت بارگیری شوند بسیار کاربردی است. ابعاد این کانتینرها معمولاً مشابه کانتینرهای عمومی یعنی ۲۰ فوت و ۴۰ فوت است، اما تفاوت اصلی در انعطافپذیری بارگیری است. مزایای کانتینر دو در:
- امکان بارگیری و تخلیه از هر دو طرف
- کاهش زمان عملیات بارگیری در حمل دریایی کالا و حمل زمینی
- مناسب برای بارهای طویل و سنگین
- گزینهای مناسب برای حمل ترکیبی (ریلی، حمل بار زمینی و دریایی)
البته هزینه حمل کانتینر دو در کمی بالاتر است، چرا که این مدل کمتر از کانتینر عمومی در دسترس است.
کانتینرهای پهلو باز (Open Side Containers)
کانتینرهای پهلو باز یا Open Side Containers از یک یا هر دو طرف دارای درب بزرگ هستند و همین ویژگی باعث میشود بارگیری و تخلیه کالاهایی که اندازه بزرگ یا شکل نامنظم دارند بسیار سادهتر شود. این مدل بهویژه برای محمولههایی که دسترسی مستقیم به پهلوی کانتینر نیاز دارند، بسیار کاربردی است. به همین دلیل، شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی و شرکت کشتیرانی در موارد خاص به مشتریان خود این نوع کانتینر را پیشنهاد میدهند.
ابعاد استاندارد این کانتینر معمولاً ۲۰ فوت یا ۴۰ فوت است و در میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها جزو پرمصرفترین گزینهها محسوب میشود. کانتینر پهلو باز انتخاب مناسبی برای کالاهایی مانند:
- ماشینآلات صنعتی با ابعاد بزرگ
- الوار و محصولات چوبی
- تجهیزات ساختمانی و فلزی با طول زیاد
- بارهای پالتبندی شده حجیم
کانتینر یخچالی (ISO Reefer Containers)
کانتینر یخچالی یا Reefer Container یکی از مهمترین انواع کانتینر در حمل و نقل کانتینری است که قابلیت کنترل دما را دارد. این نوع کانتینر برای حمل کالاهایی که حساس به تغییرات دما هستند طراحی شده و در باربری دریایی و حتی در حمل ترکیبی اهمیت زیادی پیدا میکند. بسیاری از شرکتهای حمل و نقل بین المللی و نمایندگیهای کشتیرانی از این کانتینر برای کالاهای ویژهای مثل:
- مواد غذایی تازه (میوه، سبزیجات، گوشت و ماهی)
- داروها و محصولات پزشکی
- مواد شیمیایی حساس به دما
- گلها و گیاهان صادراتی
استفاده میکنند.
ابعاد استاندارد این کانتینرها معمولاً ۲۰ فوت و ۴۰ فوت است و در دستهبندی انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها قرار میگیرند. با این حال، تفاوت اصلی آنها در سیستم سرمایشی است که دما را بهطور مداوم در محدوده تعیینشده حفظ میکند.
مزایای کانتینر یخچالی:
- کنترل دقیق دما در کل مسیر حمل و نقل
- حفظ کیفیت کالا در طول حمل دریایی کالا
- کاربرد وسیع در تجارت بینالمللی بهویژه برای مواد غذایی و دارویی
از نظر هزینه حمل کانتینر، این مدل گرانتر از کانتینر عمومی است، اما در میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها در بسیاری از موارد تنها گزینه ممکن محسوب میشود.
کانتینر عایقدار (Insulated Container)
کانتینر عایقدار یا Insulated Container نوعی کانتینر تخصصی است که برای حفظ دمای داخلی در سطحی پایدار طراحی شده است. برخلاف کانتینر یخچالی که مجهز به سیستم سرمایشی فعال است، کانتینر عایقدار بیشتر بهصورت غیرفعال عمل میکند و با استفاده از دیوارههای عایقشده، دما را در بازهای مشخص ثابت نگه میدارد. همین ویژگی باعث میشود این کانتینرها در حمل دریایی کالا یا حمل دریایی برای کالاهایی که به تغییرات دمایی حساس هستند اما نیاز به سرمایش فعال ندارند، بسیار مفید باشند.
انواع کانتینر از نظر ابعاد
ابعاد کانتینرها یکی از مهمترین معیارها در انتخاب گزینه مناسب برای حمل و نقل کانتینری به شمار میآید. در میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها، دو سایز استاندارد ۲۰ فوت و ۴۰ فوت بیشترین کاربرد را دارند و بهعنوان پایه اصلی باربری دریایی و حتی حمل ترکیبی (زمینی، ریلی و دریایی) مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، ابعاد دیگری مانند ۴۵ فوت، ۵۳ فوت و حتی ۶۰ فوت نیز وجود دارند که استاندارد جهانی محسوب نمیشوند و بیشتر بهصورت سفارشی برای پروژههای خاص ساخته میشوند.
انتخاب بین کانتینر ۲۰ فوت یا ۴۰ فوت معمولاً به نوع کالا، حجم محموله، وزن آن و همچنین هزینه حمل کانتینر بستگی دارد. به همین دلیل، شرکت حمل و نقل دریایی هنگام استعلام قیمت حمل دریایی اغلب این دو سایز استاندارد را مبنای برآورد هزینه قرار میدهد، در حالیکه سایزهای سفارشی بیشتر در شرایط ویژه به کار میروند.
کانتینر 20 فوت
کانتینر ۲۰ فوت رایجترین نوع در حمل و نقل بین المللی است. این کانتینر که در دسته انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها قرار میگیرد، معمولاً ظرفیتی حدود ۳۳ متر مکعب دارد و برای بارهایی که سنگین اما کمحجم هستند، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. در حمل دریایی، کانتینر ۲۰ فوت برای کالاهایی مثل مواد اولیه، فلزات و تجهیزات صنعتی بسیار پرکاربرد است.
مزیت اصلی کانتینر ۲۰ فوت این است که در حمل زمینی و حمل ریلی بهراحتی جابجا میشود و هزینه حمل کانتینر نسبت به مدل ۴۰ فوت پایینتر است. بسیاری از شرکتهای کارگو و شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی از این سایز برای مشتریانی استفاده میکنند که حجم بارشان محدود اما وزن آن بالاست. همچنین در حمل ترکیبی و حتی فریت بار، کانتینر ۲۰ فوت به دلیل ابعاد کوچکتر، دسترسی راحتتری به مسیرهای مختلف دارد.
کانتینر 40 فوت
کانتینر ۴۰ فوت تقریباً دو برابر کانتینر ۲۰ فوت فضا دارد و ظرفیتی در حدود ۶۷ متر مکعب را در اختیار میگذارد. این مدل که بخشی از انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها است، برای کالاهای حجیم و سبک مانند محصولات مصرفی، لوازم خانگی یا محمولههای صادراتی بزرگ بسیار پرکاربرد است.
شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی یا نمایندگی کشتیرانی معمولاً برای بارهایی که نیاز به فضای بیشتر دارند، کانتینر ۴۰ فوت را پیشنهاد میکنند. در حمل دریایی کالا و، این سایز نقش پررنگی دارد زیرا مشتریان میتوانند محمولههای بزرگ خود را در یک کانتینر جای دهند و هزینه حمل کانتینر در مقایسه با دو عدد ۲۰ فوت مقرونبهصرفهتر خواهد شد.
این مدل برای صادرات کالاهای تجاری بزرگ توسط شرکتهای کارگو و شرکتهای حمل و نقل بین المللی انتخابی رایج است. در میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها، کانتینر ۴۰ فوت به دلیل فضای زیاد و صرفه اقتصادی، هنگام استعلام قیمت یکی از پیشنهادهای اصلی شرکتهای کشتیرانی است.
هزینه حمل کانتینر و عوامل مؤثر بر آن
هزینه حمل کانتینر یکی از دغدغههای اصلی صاحبان کالا و شرکتهای کارگو است. انتخاب نوع کانتینر، ابعاد آن و مسیر حمل همگی میتوانند بر قیمت نهایی تأثیر بگذارند. برای مثال، در حمل دریایی بینالمللی، هزینهها بر اساس سایز کانتینر (۲۰ فوت یا ۴۰ فوت)، نوع کانتینر (عمومی، یخچالی، رو باز و غیره) و همچنین شرایط بازار جهانی محاسبه میشود.
شرکت حمل و نقل بین المللی و شرکت کشتیرانی هنگام ارائه استعلام قیمت حمل دریایی، معمولاً این عوامل از جمله انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها را نیز در نظر میگیرند:
- نوع کانتینر: کانتینرهای تخصصی مثل یخچالی یا پهلو باز به دلیل امکانات ویژه هزینه بیشتری دارند.
- ابعاد کانتینر: کانتینر ۴۰ فوت معمولاً هزینه بالاتری دارد اما از نظر ظرفیت بهصرفهتر است.
- مسیر حمل: حمل دریایی کالا در مسیرهای طولانیتر مثل حمل دریایی از چین طبیعتاً گرانتر از مسیرهای کوتاه است.
- روش حمل: حمل ترکیبی (زمینی، ریلی و دریایی)، هر کدام هزینههای خاص خود را دارند.
- شرایط بازار: قیمت سوخت، تراکم بنادر و فصلهای پیک صادراتی میتوانند نرخها را تغییر دهند.
نقش شرکت حمل و نقل بینالمللی در حمل و نقل کانتینری
شرکت حمل و نقل بین المللی ستون اصلی صنعت حمل و نقل کانتینری به شمار میآید. این شرکتها وظیفه دارند تا به مشتری بهترین مسیر، روش حمل و همچنین مناسبترین گزینه از میان انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها را پیشنهاد دهند. در دنیای امروز که تجارت جهانی رشد چشمگیری داشته، نقش این شرکتها در کاهش هزینه حمل کانتینر و تسهیل فرآیند لجستیک غیرقابلانکار است.
زمانی که یک بازرگان قصد دارد حمل دریایی در مسیرهای بینالمللی انجام دهد، شرکت حمل و نقل بین المللی با استفاده از شبکه گسترده خود میتواند:
- استعلام قیمت حمل دریایی را از چندین خط کشتیرانی دریافت کند و مناسبترین گزینه را پیشنهاد دهد.
- خدمات حمل ترکیبی شامل حمل زمینی، حمل ریلی و حتی هماهنگی با حمل بار هوایی را مدیریت کند.
- بهترین نوع کانتینر (یخچالی، عمومی، تخت، پهلو باز و غیره) را برای بار مشتری انتخاب کند.
- فرآیندهای گمرکی، اسناد حمل و هماهنگیهای بینالمللی را سادهسازی نماید.
این شرکتها نهتنها در باربری دریایی بلکه در خدمات بار هوایی، فریت بار و همکاری با شرکت کارگو نیز نقش مهمی دارند. بهویژه زمانی که کالا باید سریع به مقصد برسد، همکاری با شرکت حمل و نقل بین المللی هوایی میتواند جایگزین حمل دریایی کالا شود.
نتیجهگیری
انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها نقشی حیاتی در صنعت حمل و نقل بین المللی دارند. از کانتینر عمومی که پرکاربردترین نوع در باربری دریایی است گرفته تا کانتینرهای تخصصی مثل یخچالی، عایقدار یا رو باز، هر کدام بهگونهای طراحی شدهاند که نیازهای خاص تجارت جهانی را برآورده کنند. انتخاب درست کانتینر باعث میشود هزینه حمل کانتینر کاهش یابد، فرآیند بارگیری و تخلیه سریعتر انجام شود و امنیت کالا در طول مسیر تضمین شود.
شرکت حمل و نقل بین المللی و شرکت کشتیرانی با در اختیار داشتن تنوعی از انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربردها، میتوانند استعلام قیمت حمل دریایی را دقیقتر ارائه دهند و گزینههای مختلفی مانند حمل ترکیبی، حمل زمینی یا حمل ریلی را برای مشتریان فراهم کنند. حتی در شرایطی که زمان اهمیت بالایی دارد، حمل بار هوایی یا استفاده از خدمات بار هوایی بهعنوان مکمل حمل دریایی کالا میتواند بهترین راهحل باشد.
